If—
(‘Brother Square-Toes’—Rewards and Fairies)
If you can keep your head when all about you
Are losing theirs and blaming it on you,
If you can trust yourself when all men doubt you,
But make allowance for their doubting too;
If you can wait and not be tired by waiting,
Or being lied about, don’t deal in lies,
Or being hated, don’t give way to hating,
And yet don’t look too good, nor talk too wise:
If you can dream—and not make dreams your master;
If you can think—and not make thoughts your aim;
If you can meet with Triumph and Disaster
And treat those two impostors just the same;
If you can bear to hear the truth you’ve spoken
Twisted by knaves to make a trap for fools,
Or watch the things you gave your life to, broken,
And stoop and build ’em up with worn-out tools:
If you can make one heap of all your winnings
And risk it on one turn of pitch-and-toss,
And lose, and start again at your beginnings
And never breathe a word about your loss;
If you can force your heart and nerve and sinew
To serve your turn long after they are gone,
And so hold on when there is nothing in you
Except the Will which says to them: ‘Hold on!’
If you can talk with crowds and keep your virtue,
Or walk with Kings—nor lose the common touch,
If neither foes nor loving friends can hurt you,
If all men count with you, but none too much;
If you can fill the unforgiving minute
With sixty seconds’ worth of distance run,
Yours is the Earth and everything that’s in it,
And—which is more—you’ll be a Man, my son!
---------------
NẾU
(bản dịch của Trịnh Lữ)
Nếu vẫn minh mẫn khi tất cả xung quanh
Đã đang mê muội và còn đổ lỗi cho mình;
Nếu vẫn tự tin khi bị tất cả nghi ngờ,
Và còn để cho họ được nghi ngờ;
Nếu biết đợi chờ mà không mệt mỏi,
Bị dối trá mà không dối trá
Bị thù hận mà không hận thù,
Mà vẫn không thiện nhân ra mặt, không thông thái ra lời;
Nếu biết mơ – mà không lấy mộng làm thầy;
Nếu biết nghĩ, mà không nghĩ chỉ để nghĩ;
Nếu đã gặp cả Thành công và Tai họa
Mà coi hai kẻ mạo danh ấy vẫn hệt như nhau;
Nếu vẫn kiên nhẫn khi những lời chân thật của mình
Bị đám tiểu nhân xuyên tạc để bẫy kẻ dại khờ,
Hoặc dõi nhìn những thứ để đời của mình đổ vỡ
Rồi lại cúi xuống dựng chúng lên với những dụng cụ cũ mòn;
Nếu có thể chồng hết mọi món tiền thắng cược
Đặt cả vào một ván sấp ngửa
Thua hết sạch, rồi chơi lại từ đầu
Mà không hề thở ra một lời nào về món thua mất ấy của mình;
Nếu có thể bắt cả tim óc gân cốt mình
Vẫn phụng sự kiếp nghiệp mình khi chúng đã kiệt lực từ lâu
Và vẫn gắng gỏi khi chả còn gì nữa
Ngoài Ý Chí vẫn cứ bảo chúng rằng “Gắng lên nào”;
Nếu biết chuyện trò với đám đông mà vẫn giữ được phẩm hạnh của mình,
Hoặc giao du với vua chúa mà vẫn cứ bình dân;
Nếu cả kẻ thù lẫn bạn quý đều không thể làm mình bị tổn thương;
Nếu biết trọng thị tất cả mà không quá thế với ai;
Nếu biết khiến cho một phút gian nan khắc nghiệt
Có giá trị như sáu mươi giây tập chạy đường dài –
Con sẽ có cả Trái Đất này, cùng mọi thứ nó chứa đựng,
(bản dịch của Trịnh Lữ)
Nếu vẫn minh mẫn khi tất cả xung quanh
Đã đang mê muội và còn đổ lỗi cho mình;
Nếu vẫn tự tin khi bị tất cả nghi ngờ,
Và còn để cho họ được nghi ngờ;
Nếu biết đợi chờ mà không mệt mỏi,
Bị dối trá mà không dối trá
Bị thù hận mà không hận thù,
Mà vẫn không thiện nhân ra mặt, không thông thái ra lời;
Nếu biết mơ – mà không lấy mộng làm thầy;
Nếu biết nghĩ, mà không nghĩ chỉ để nghĩ;
Nếu đã gặp cả Thành công và Tai họa
Mà coi hai kẻ mạo danh ấy vẫn hệt như nhau;
Nếu vẫn kiên nhẫn khi những lời chân thật của mình
Bị đám tiểu nhân xuyên tạc để bẫy kẻ dại khờ,
Hoặc dõi nhìn những thứ để đời của mình đổ vỡ
Rồi lại cúi xuống dựng chúng lên với những dụng cụ cũ mòn;
Nếu có thể chồng hết mọi món tiền thắng cược
Đặt cả vào một ván sấp ngửa
Thua hết sạch, rồi chơi lại từ đầu
Mà không hề thở ra một lời nào về món thua mất ấy của mình;
Nếu có thể bắt cả tim óc gân cốt mình
Vẫn phụng sự kiếp nghiệp mình khi chúng đã kiệt lực từ lâu
Và vẫn gắng gỏi khi chả còn gì nữa
Ngoài Ý Chí vẫn cứ bảo chúng rằng “Gắng lên nào”;
Nếu biết chuyện trò với đám đông mà vẫn giữ được phẩm hạnh của mình,
Hoặc giao du với vua chúa mà vẫn cứ bình dân;
Nếu cả kẻ thù lẫn bạn quý đều không thể làm mình bị tổn thương;
Nếu biết trọng thị tất cả mà không quá thế với ai;
Nếu biết khiến cho một phút gian nan khắc nghiệt
Có giá trị như sáu mươi giây tập chạy đường dài –
Con sẽ có cả Trái Đất này, cùng mọi thứ nó chứa đựng,
Và hơn thế nữa, con ơi, con sẽ nên Người!
